راهنمای انتخاب و خرید شامپوی مناسب برای انواع مو (قسمت دوم)
در ادامه مقاله قبلی که به بررسی مزایای یک شامپوی خوب و مناسب بر روی ظاهر و سلامت موها و ترکیبات رایج موجود در یک شامپو پرداختیم، در این مقاله سایر ترکیبات موجود در شامپو بررسی خواهد شد.
مواد شوینده غیریونی
این مواد دارای هیچ گروه یونی نیستند و جزو ملایمترین مواد شوینده هستند و به بهبود ویژگیهای ضد الکتریسیته ساکن شامپو کمک میکنند. آنها میتوانند به عنوان یک ماده شوینده ثانویه با مواد شوینده یونی ترکیب شوند. مثالهایی از آنها عبارتند از: پلیاکسی اتیلن فتیل الکل، استرهای پلیاکسی اتیلن سوربیتول و آلکانولآمیدها.
مواد شوینده آمفوتریک (دوجانبه)
این مواد دارای گروههایی با بار مثبت و منفی هستند و در pH پایین به عنوان مواد شوینده کاتیونی و در pH بالا به عنوان مواد شوینده آنیونی عمل میکنند. زیرگروههای آن عبارتند از بتاین، سولفاین و ترکیبات ایمیدازولینیوم. این ترکیبات در شامپوهای مخصوص کودکان و برای افرادی که موهای نازک و آسیبدیده دارند استفاده میشوند. مثالهایی از این گروه عبارتند از: کوکامیدو پروپیل بتاین و سدیم لورامینو پروپیونات.
نرمکننده
ترکیبات نرم یا مرطوبکننده در شامپو، برای ایجاد درخشندگی و ویژگیهای ضد الکتریسیته در موها مورد استفاده قرار میگیرند. اولین بار شرکت پروکتر و گمبل، پس از ارائه موفقیتآمیز شامپوهای درن، شامپوهای ۲ در ۱ حاوی مواد نرمکننده را به بازار ارائه کرد.
مواد مشتقشده از پروتئینها (مثل کلاژن هیدرولیز شده) در نرمکنندهها به طور موقت فلسهای کوتیکول مو را به هم میچسبانند، از شکستگی آنها جلوگیری میکنند و تا زمان شستشوی بعدی کنار هم نگه میدارند. ترکیباتی مثل گلیسرین، پروپیلن گلیکول (PEG) و کلرید استئاریل کوینیوم از جمله ترکیباتی هستند که به عنوان نرمکننده در شامپوها استفاده میشوند.
کفکننده
ترکیبات کفکننده باعث ایجاد حباب در آب میشوند. یک باور غلط رایج بین مردم وجود دارد که هرچه محصول کف بیشتری تولید کند، تمیزی بیشتری به همراه دارد. مواد کفکننده در شامپو منجر به روان شدن مواد شوینده بر روی موها و پوست سر میشوند.
چربی پوست سر فرایند تشکیل حباب را مهار میکند؛ به همین خاطر در دومین شستشو حباب بیشتری تولید میشود، اما این به این معنی نیست که موی شما بهتر تمیز شده است. بنابراین اگر شامپویی که انتخاب کردهاید کف زیادی تولید نکرد نگران نباشید — مثل شامپوهای مناسب موهای رنگشده یا شامپو بچه.
کوکو دی اتانول آمید یکی از ترکیبات کفکننده رایج است که با ایجاد کف کافی، احساس رضایت در مصرفکننده ایجاد میکند.
ضخیمکنندهها
ترکیبات ضخیمکننده باعث تشکیل ساختار پوششی بر روی سطح مو میشوند و احساس حجیم شدن به موها میبخشند. ترکیباتی مثل سدیم کلرید، پلی اتیلن گلایکول و یا کلسیم استئاریل لاوریل سولفات، غلظت محصول را افزایش میدهند و باعث حجیم شدن موها میشوند، اما تأثیری بر تمیز کردن مو ندارند.
تنظیمکنندههای pH
pH محصولات مراقبت از مو، عامل مهمی برای حفظ سلامت موها و پوست سر است. شامپوهای متعادلکننده pH میتوانند با کاهش موخوره و خشکی، جلوگیری از شکستگی و گره خوردن و در عین حال بسته نگه داشتن کوتیکول، برای موهای طبیعی مفید باشند. شامپوهای دارای pH متعادل ایدهآل هستند، زیرا روغن طبیعی مو و پوست سر را از بین نمیبرند، تعادل را به پوست سر برمیگردانند و شرایط را برای رشد سالم موها فراهم میآورند.
افزودن مواد اسیدی مانند گلایکولیک اسید یا سیتریک اسید میتواند به تنظیم pH شامپو کمک کند. موهای شما دارای pH طبیعی بین ۴.۵ تا ۵.۵ هستند، همانطور که روغن روی پوست سر شما (سبوم) نیز دارای ویژگی اسیدی است. اسیدیته طبیعی مو از رشد قارچها و باکتریها بر روی مو و پوست سر جلوگیری میکند، کوتیکول را بسته و سالم نگه میدارد و مو و پوست سر سالم را برای شما به ارمغان میآورد.
یکی از نکات مهم در انتخاب محصولات مراقبت از مو، نوع موهاست. موهای مجعد به خاطر کوتیکولهای نیمهباز باید از محصولاتی با اسیدیته محدوده ۳ تا ۵ استفاده کنند، اما به افراد با موهای صاف استفاده از محصولاتی با pH محدوده خنثی ۶ تا ۷ توصیه میشود.
مواد افزودنی خاص
ترکیبات درمانی مثل عصارههای گیاهی، ویتامینها یا ترکیبات ضد شوره و ضد ریزش. این ترکیبات نقشی در تمیزکنندگی ندارند، اما برای اینکه بتوان خاصیت درمانی آنها را مشاهده کرد، شامپو باید برای مدت زمان بین ۵ تا ۱۰ دقیقه روی پوست سر بماند تا تأثیر خود را بگذارد.
عصارههای گیاهی مثل عصاره گل بنفشه، سدر، رزماری، آلوئهورا، دانه ارزن و سبوس برنج از ترکیباتی هستند که تاریخچهای طولانی در جهت حفظ سلامت موها داشتهاند.
نتیجهگیری
برای حفظ سلامت و زیبایی موها، شامپوها خط اول روتین مراقبت به حساب میآیند. بنابراین انتخاب یک شامپوی مناسب پوست سر و نوع موها از اهمیت ویژهای برخوردار است. شامپوی مخصوص موهای چرب باید خاصیت پاککنندگی قویتری داشته باشد، در حالی که برای تمیز و درخشان نگه داشتن موهای خشک، دکلره و رنگشده باید از شامپوهای حاوی شویندههای ملایمتر استفاده شود.
مطالعه ترکیبات تشکیلدهنده شامپوها میتواند به شما کمک کند تا بهترین انتخاب را داشته باشید و موهایی سالم، زیبا و درخشان داشته باشید.
منابع
- D’Souza P, Rathi SK. Shampoo and Conditioners: What a Dermatologist Should Know? Indian J Dermatol. 2015 May-Jun;60(3):248-54. doi: 10.4103/0019-5154.156355. PMID: 26120149; PMCID: PMC4458934.
- americanhistory.si.edu/collections/nmah_688587






