افزایش قدرت باروری مردان با مکمل آندروفرتی

هر یک از اجزای موجود در آندروفرتی چه تأثیری در افزایش توان باروری دارند؟ در این مقاله، نقش هر ترکیب را جداگانه بررسی می‌کنیم.

زینک

زینک یا روی، یک ماده معدنی ضروری است که به مقدار زیاد در غذاهای حیوانی مانند گوشت، ماهی و تخم‌مرغ یافت می‌شود. روی با داشتن نقشی اصلی در فرایند اسپرماتوژنز (فرآیند تولید اسپرم بالغ) و سنتز DNA و RNA، عنصر مهمی جهت باروری مردان تلقی می‌شود.

شواهد حاکی از آن است که کمبود زینک ممکن است رشد اندام‌های جنسی مرد را به تأخیر بیندازد و با سطوح پایین تستوسترون، کیفیت پایین اسپرم و افزایش خطر ناباروری در مردان مرتبط است.

زینک در سیگنال‌دهی، فعالیت‌های آنزیمی، تنظیم رشد طبیعی و بلوغ جنسی و همچنین کاهش استرس اکسیداتیو میتوکندری ایفای نقش می‌کند. در باروری مردانه، زینک در جنبه‌های متعددی از جمله افزایش تحرک کلی اسپرم، تحرک پیشرونده، واکنش آکروزوم، غلظت اسپرم و یکپارچگی کروماتین و همچنین حفظ مورفولوژی طبیعی اسپرم نقش دارد.

کمبود زینک در پلاسمای منی مردان نابارور به طور گسترده گزارش شده است. تخمین زده می‌شود که ۳۳ درصد از جمعیت انسانی در معرض کمبود زینک هستند که شایع‌ترین دلیل آن مصرف کم این عنصر در رژیم تغذیه‌ای است. این عنصر همچنین با داشتن اثر باکتریوسیدال (باکتری‌کشی) از مایع پروستات در برابر محیط واژن عفونی بالقوه محافظت می‌کند و نیز بالانس سیستم انرژی و ثبات کلی را تا زمان لقاح حفظ می‌کند.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) زینک برای مردان بالغ، ۱۱ میلی‌گرم است.

سلنیوم

یک ماده معدنی کمیاب با خواص آنتی‌اکسیدانی است که می‌تواند رادیکال‌های آزاد را برای سرکوب سمیت بیضه و تعدیل ترمیم DNA هدف قرار دهد. سلنیوم همچنین یکی از اجزای حیاتی آنزیم GPx4 است که برای تشکیل و بلوغ اسپرم مورد نیاز می‌باشد.

این ماده به علاوه در رشد سلولی و محافظت از پروتئین‌ها و غشاء سلولی نقش دارد. سلنیوم به طور مثبت با پارامترهای خاص منی مانند تحرک پیشرونده، حرکت کلی، غلظت اسپرم، تعداد و مورفولوژی طبیعی اسپرم‌ها و به تبع با تولدهای زنده بیشتر و احتمال حاملگی بالاتر مرتبط است.

کمبود سلنیوم ممکن است باعث کاهش کیفیت اسپرم به دلیل استرس اکسیداتیو وارده به آنها شود. مطالعات نیز نشان داده‌اند که غلظت پلاسمای سلنیوم منی در مردان بارور بیشتر است. منبع اصلی تأمین سلنیوم از طریق رژیم غذایی است و مقدار آن در برخی غذاهای گیاهی به خاک غنی از سلنیوم بستگی دارد. ماهی، سیر، پیاز و کلم بروکلی برخی از غذاهای سرشار از سلنیوم هستند.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) سلنیوم برای مردان بزرگسال، ۵۵ میکروگرم است.

فولیک اسید

اسید فولیک که به عنوان فولات یا ویتامین B9 نیز شناخته می‌شود، ترکیبی محلول در آب است که در سنتز DNA، RNA و اسیدهای آمینه نقش داشته، جهت متابولیسم DNA ضروری است و به عنوان یک ریزمغذی ضروری برای اسپرماتوژنز (فرایند ساخت اسپرم) شناخته می‌شود.

فولات با محافظت از DNA در برابر آسیب اکسیداتیو، خواص آنتی‌اکسیدانی نیز از خود بروز می‌دهد. این ترکیب در غذاهایی مانند سبزیجات سبز برگ (اسفناج، کلم بروکلی، کاهو) و محصولات حیوانی (جگر، شیر، تخم‌مرغ) به فراوانی یافت می‌شود.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) فولیک اسید برای مردان بزرگسال، ۴۰۰ میکروگرم است.

ویتامین E

ویتامین E یک ویتامین محلول در چربی است که در مبارزه با استرس اکسیداتیو و به ویژه در جهت محافظت از غشای سلول در برابر رادیکال‌های آزاد و جلوگیری از پراکسیداسیون لیپیدی نقش زیادی دارد.

این ویتامین تأثیرات متعددی در باروری مردان دارد که از جمله آنها نقش در بیوسنتز تستوسترون و تعدیل فعالیت آنزیم تلومراز است. کمبود ویتامین E همچنین ممکن است باعث ایجاد ناهنجاری در سیستم تولیدمثلی مردانه شده و با کاهش کیفیت آن، موجب آسیب اکسیداتیو به اسپرم‌ها و کاهش عملکرد آنها گردد.

ویتامین E در بدن انسان ساخته نشده و باید از رژیم غذایی دریافت شود. این ویتامین در غذاهایی مانند آجیل، روغن‌های گیاهی، غذاهای دریایی، پنیر و تخم‌مرغ یافت می‌شود.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) ویتامین E برای مردان بزرگسال، ۱۵ میلی‌گرم است.

ویتامین C

ویتامین C که با نام اسید آسکوربیک نیز شناخته می‌شود، یک مولکول محلول در آب با خواص آنتی‌اکسیدانی است. این ماده در مایع منی نیز یافت شده و با محافظت از اسپرم در برابر استرس اکسیداتیو موجب افزایش کیفیت آنها می‌شود.

استرس اکسیداتیو هنگامی اتفاق می‌افتد که سطح گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) در بدن بیش از حد بالا می‌رود. این مشکل در افرادی دیده می‌شود که به دلیل بیماری، کهولت سن، سبک زندگی ناسالم یا مواجهه با آلاینده‌های محیطی، دفاع آنتی‌اکسیدانی بدنشان تحت تأثیر قرار می‌گیرد. گونه‌های فعال اکسیژن به‌طور مداوم در بدن تولید می‌شوند، اما سطح آنها در افراد سالم کنترل می‌شود.

افزایش ROS ممکن است موجب التهاب و آسیب بافت‌ها شده و خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن را افزایش دهد. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استرس اکسیداتیو و سطوح بالای ROS منجر به ناباروری در مردان می‌گردد. دریافت روزانه مقادیر کافی از آنتی‌اکسیدان‌ها، همچون ویتامین C، به مقابله با برخی از این اثرات مضر کمک کرده و می‌تواند موجب بهبود کیفیت مایع منی شود.

یک مطالعه بر روی مردان نابارور نشان داد که مصرف ۱۰۰۰ میلی‌گرم مکمل ویتامین C، به‌صورت دو بار در روز و به مدت حداکثر دو ماه، حرکت اسپرم را ۹۲ درصد و تعداد اسپرم را بیش از ۱۰۰ درصد افزایش می‌دهد. این ویتامین علاوه بر موارد گفته‌شده باعث بهبود دیگر پارامترهای اسپرم مثل تحرک و تعداد آن شده و میزان شکست DNA را نیز کاهش می‌دهد.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) ویتامین C برای مردان بزرگسال، ۹۰ میلی‌گرم در روز است.

ویتامین B12

کوبالامین یا ویتامین ب۱۲، در شمار زیادی از فرایندهای فیزیولوژیکی بدن از جمله تولید اسپرم تأثیر داشته و باعث بهبود پارامترهای مایع منی مانند کیفیت اسپرم و تعداد اسپرم می‌گردد. ویتامین B12 در مردان نابارور در مقایسه با مردان بارور، اغلب غلظت کمتری دارد.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) ویتامین B12 برای مردان بزرگسال، ۲.۴ میکروگرم در روز است.

کوآنزیم Q10

کوآنزیم Q10 (کیوتن) که به عنوان ubiquinone یا COQ نیز شناخته می‌شود، مولکولی با خواص آنتی‌اکسیدانی بالا است که نقش مهمی در محافظت از غشای سلولی ایفا کرده و برای تولید انرژی در سلول‌ها نیز ضروری می‌باشد. مطالعات متعددی تأثیر مصرف این کوآنزیم در بهبود پارامترهای اسپرم — مانند تعداد، تحرک و مورفولوژی آن — را پس از مصرف مکمل کیوتن نشان داده‌اند.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) کیوتن برای مردان بزرگسال، ۲۰۰ میلی‌گرم در روز است.

ال-کارنیتین

کارنیتین‌ها دارای نقشی اساسی در فرآیندهای تولید انرژی زیستی، محافظت از غشای سلولی و اعمال اثرات ضد آپوپتوزی هستند. این مولکول‌ها به صورت دائم از اپیدیدیم ترشح می‌شوند، به طوری که غلظت آنها در بیضه‌ها ۲۰۰۰ برابر غلظتشان در خون است.

رابطه مثبت بین کارنیتین‌ها و کیفیت اسپرم به طور گسترده گزارش شده است. همچنین ارتباط مستقیم بین ال-کارنیتین و تحرک اسپرم در مطالعات بالینی متعددی ثابت شده است. کارنیتین‌ها ۷۵ درصد از رژیم غذایی به دست می‌آیند و ۲۵ درصد از لیزین و متیونین سنتز می‌شوند. غذاهای حیوانی مانند گوشت قرمز، ماهی، مرغ و محصولات لبنی منابع مهمی از کارنیتین‌ها هستند.

مقدار توصیه‌شده مصرف روزانه (RDA) ال-کارنیتین برای مردان بزرگسال، ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم در روز است.

مطالعات بالینی

در مطالعه‌ای که در سال ۱۳۹۶ در بیمارستان طالقانی شهر تهران توسط دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی انجام شد، اثرات مکمل آندروفرتی در خصوص بهبود پارامترهای اسپرم بر روی ۱۸۰ بیمار با اختلال الیگواسپرمی اندازه‌گیری شد. در این مطالعه، داوطلبان به مدت سه ماه و روزانه دو عدد ساشه آندروفرتی دریافت کردند.

نتایج این تحقیق نشان داد که آندروفرتی تراکم اسپرم‌ها را به صورت قابل توجهی افزایش می‌دهد (p=0.0004). همچنین ارتباط معناداری بین مصرف این محصول و بهبود مورفولوژی اسپرم‌ها گزارش شد (p=0.01).

همچنین مطالعه دیگری به بررسی اثرات چهار مکمل تقویت باروری آقایان در بهبود کیفیت اسپرم‌ها پرداخت. نتایج نشان داد که آندروفرتی در کنار سایر مکمل‌های مشابه، با اعمال اثرات آنتی‌اکسیدانی از بدن در برابر استرس‌های اکسیداتیو محافظت کرده و باعث بالا رفتن احتمال موفقیت در پروسه‌های باروری همچون IVF می‌شود.

ساشه آندروفرتی چگونه باید مصرف شود؟

شما باید ساشه آندروفرتی (Androferti sachet) را دو بار در روز، ترجیحاً با فاصله دوازده ساعت از هم بخورید. محتویات ساشه را در نصف لیوان آب، آب‌میوه یا هر نوشیدنی سرد دیگر ریخته و هم بزنید تا حل شود، سپس به محض حل شدن میل نمایید.

از حل کردن آندروفرتی در نوشیدنی‌های گرم خودداری کنید، زیرا آنها می‌توانند به ترکیبات موجود در آندروفرتی آسیب برسانند. با ایجاد یک روتین روزانه در استفاده از محصول در ساعات خاصی از روز (برای مثال ۸ صبح و ۸ شب) نتایج بهتری از این مکمل مشاهده خواهد شد.

چرا ساشه آندروفرتی باید دو بار در روز مصرف شود؟

ال-کارنیتین از اصلی‌ترین ترکیبات موجود در محصول آندروفرتی است. این ماده تحرک اسپرم را بهبود می‌بخشد و متابولیسم انرژی را تقویت می‌کند. با توجه به نیمه‌عمر کوتاه ال-کارنیتین (سه ساعت)، ۱۲ ساعت پس از مصرف غلظت آن در خون به حالت اولیه برمی‌گردد. بنابراین جهت بهینه‌تر بودن تأمین این ماده در بدن، بهتر است مقدار مورد نیاز روزانه نصف شده و در دو نوبت مصرف شود. در این حالت بدن راحت‌تر یک سطح سازگار از این ماده مهم را حفظ کرده و اثرات قابل توجه‌تری مشاهده خواهد شد.

مدت زمان استفاده از محصول آندروفرتی چقدر است؟

به طور معمول بازه بلوغ اسپرم ۷۴ روز به طول می‌انجامد، اما معمولاً ۲۰ روز دیگر نیز زمان لازم است تا اسپرم‌ها قابلیت بارور کردن تخمک را داشته باشند. این مدت، زمان سیکل تولید اسپرم نام دارد.

جهت اعمال اثرات اولیه محصول آندروفرتی، حداقل باید به مدت یک سیکل تولید اسپرم از آن استفاده شود؛ هرچند که توصیه می‌شود برای مشاهده نتایج بهینه، مصرف آن به مدت دو سیکل پیاپی (۶ ماه) ادامه یابد.

توصیه و هشدار مصرف

• در صورت مصرف هرگونه دارو، قبل از مصرف محصول آندروفرتی با پزشک یا داروساز خود مشورت نمایید.
• مقدار توصیه‌شده این مکمل را بدون مشورت با پزشک یا داروساز خود افزایش ندهید.

این مطلب جنبه اطلاع‌رسانی دارد و جایگزین تشخیص و تجویز پزشک نیست. برای بررسی علت ناباروری و انتخاب درمان مناسب، به پزشک متخصص مراجعه کنید.